Historia parafii

Historia parafii

Informacje o parafii

Parafia w Mrocznie należy do średniowiecznych. Założyli ją biskupi chełmińscy krótko po 1260 r. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1335 r., kiedy to w źródle wymieniony został proboszcz Mikołaj, kapelan i sekretarz biskupa Ottona (1323 – 1349). Wieś Mroczno i znajdujący się w niej kościół bardzo ucierpiały w czasie wojny polsko – krzyżackiej w 1414r. Parafia zdołała jednak utrzymać swoją samodzielność. Została nawet powiększona. Na skutek szkód wyrządzonych przez tę samą wojnę do parafii  w Mrocznie został przyłączony kościół we Wlewku jako filialny.

 

Wizytacja kanonika Strzesza (wizytator biskupa Andrzeja Olszowskiego 1662- 1674) z 1667r. stwierdzała, że we wsi dawniej był kościół wielkich rozmiarów, o czym świadczyły resztki fundamentów. Był to pierwszy kościół mroczeński.

 

Drugi kościół we wsi został wybudowany w 1589 r., staraniem ówczesnego proboszcza Jana de Prasnica, za czasów biskupa chełmińskiego Piotra Kostki (1574 – 1595). Wielki ołtarz w tym kościele został wzniesiony w 1595 r. i sfinansowany przez ówczesnego  proboszcza Alberta z Biezuna. Fundatorem dwóch bocznych ołtarzy, kazalnicy i chóru był Jakub Kowalkowski. Patronat nad kościołem sprawowała  kapituła. Kościół miał prawdopodobnie od początku wezwanie św. Mateusza Apostoła. Za czasów  biskupa Piotra Tylickiego (1595 – 1600) dodano jeszcze św. Małgorzatę.

 

W drugiej połowie XVI w. w skład okręgu parafialnego wchodziły następujące miejscowości: Kowaliki, Kroczek, Mroczno, Straszewy, Sugajenko i Trzcin.

 

Jak wynika z materiałów wizytacyjnych Strzesza, we wsi była szkoła parafialna z dużym ogrodem. Parafian mroczeńskich liczono na 200 osób. Kolejna wizytacja, biskupa Teodora Andrzeja Potockiego (1699 – 1712) z 1706r., dostarcza między innymi informacji, że w dzwonnicy znajdowały się trzy dzwony.

 

Trzeci w kolejności kościół w Mrocznie wybudowano w 1732 r. Wykorzystano przekazanie na ten cel środki zmarłego w 1730 r. biskupa Feliksa Ignacego Kretkowskiego (1723 – 1730). Przy nowej, również drewnianej świątyni pozostała stara dzwonnica oraz trzy ołtarze, przeniesione ze starego, poprzedniego kościoła. Za proboszcza ks. Michała Makowskiego w 1884r. zostało odnowione wnętrze kościoła, zainstalowano nowe organy i drogę krzyżową. W pokrytej cynkiem wierzy znajdowały się cztery dzwony: największy z napisem: Beate Mariae Virginis-Jacobus Kowalkowski, Anno Domini 1640. Episcopus Culmen et. Pom. Casparus a Działyn (Działyński) Dei Gra, drugi nie miał żadnego napisu, na trzecim napisano: Soli (Deo) Gloria 1808. Franz Szczepański. Proboszcz. Herbst fecit, czwarty ozdobiony był napisem: Joh. Rozwadowski, Parochus in Mroczno. Fulnera  frango, mortuos plango, vivo voco. Me fecit Collier in Strasburg 1857.

 

Kolatorem kościoła był biskup chełmiński, a po sekularyzacji dóbr, zgodnie z zarządzeniem z dnia 1 IX 1848r., ustanowiono nad kościołem mroczeńskim patronat mieszany, sprawowany przez biskupa chełmińskiego w parzystych miesiącach roku oraz w nieparzystych miesiącach przez rząd pruski.

 

W 1867 r. w skład mroczeńskiego okręgu parafialnego (2155 wiernych) wchodziły następujące miejscowości: Mroczno (531 katolików), młyn Wąs (19), Mroczenko (309), Sugajenko (202), Tama (57), Trzcin (196), Aleksandrowo (33), Straszewo (140) Fijewo (18), Kowaliki (200) oraz przyłączony w 1789 roku jako filia okręg kiełpiński: Kiełpiny, Kłodzina, Wasioły, Rynek, Żabiny. W 1884 r. na tym terenie mieszkało 2869 wiernych.

 

Proboszcz ks. Michał Maliński, mając na uwadze dobro duszpasterskie, ustanowił w roku 1908 samodzielnego duszpasterza dla Kiełpin.

 

Wspomniane wcześniej wizytacje biskupie wymieniają również nazwiska zasłużonych proboszczów. Byli to m. in. : Stanisław Wojski z diecezji gnieźnieńskiej (1667r.), Łukasz Czoler (1706r.) i Franciszek Naguszewski (1740r.).

 

W okresie nowożytnym przy kościele istniała szkoła parafialna. Źródła informują, że szkoła funkcjonowała od połowy XVII w. W 1674 i 1706r. wymieniona jest szkoła z nauczycielem . w 1740 i 1787r. funkcję nauczyciela pełnił organista. W 1884 r. do szkoły katolickiej w Mrocznie, której nowy budynek powstał w 1876 r., chodziły również dzieci z Wąsów (101 uczniów). Szkoła miała dwie klasy i uczęszczało do niej 180 dzieci. Na terenie parafii były jeszcze szkoły w: Mroczenku, Kiełpinach, Fijewie.

 

W okresie I wojny światowej w sierpniu 1914 r. wojska carskie wkroczyły do ziemi lubawskiej, zajmując na krótko m. in. Mroczno. W późniejszym okresie nie było już żadnych starć na interesującym nas terenie.

 

Wojsko polskie przywróciło ziemię lubawską w granice odradzającej się II Rzeczpospolitej w styczniu 1920 r. W okresie międzywojennym Mroczno należało do powiatu lubawskiego (1920 – 1932) i nowomiejskiego (1932 – 1939). Parafia należała do dekanatu lidzbarskiego.

 

W 1928 r. na terenie mroczeńskiej parafii były następujące szkoły powszechne: Mroczno – pięcioklasowa (185 dzieci) oraz dwuklasowe w Mroczenku (69),Sugajenku (87) i Trzcinie (82).

 

W tym samym roku na terenie parafii mieszkało 3096 wiernych: Mroczno (1352), Mroczenko (494), Sugajenko (512), Straszewy (138), Trzcin (414) i  Kowaliki (186). W obrębie parafii mieszkało ogółem 3148 osób, w tym 1096 Polaków (katolików) i 52 Niemców (ewangelików).

 

W 1936 r. zbudowano nowy kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, istniejący do dnia dzisiejszego.

 

W latach II Rzeczpospolitej na terenie parafii działały następujące bractwa i  stowarzyszenia: Żywy różaniec, założone 15 VIII 1869 r., Bractwo Trzeźwości – 22 X 1855r., Stowarzyszenie Dzieci Marii – 8 XII 1922r., Apostolstwo Modlitwy - 3 IX 1899r., Arcybractwo Przenajświętszego Sakramentu – 1 III 1925r., oraz Stowarzyszenie Matek i Młodzieży Katolickiej.

 

25 III 1992 roku został ustanowiony nowy podział przez Ojca św. Jana Pawła II nowy podział administracyjny polskich diecezji. Parafia Mroczno została włączona do Diecezji Toruńskiej. W czasie II wojny światowej proboszczem parafii był ks. Walerian Siegmund, który zamieszkiwał w skrawku plebanii okupowanej przez niemiecką policję. Od 1948 do 1968 roku duszpasterzował ks. Alfons Kropidłowski. Jako obozowiec niemieckich lagrów zachorował, przeszedł na emeryturę i zamieszkiwał początkowo w Mrocznie, potem w Kościerzynie gdzie zmarł. Od 1968 do 1976 roku duszpasterzował ks. Kazimierz Błędzki (poprzednio w sąsiednich Gwiździnach). Po nagłej śmierci ks. Błędzkiego - od 1976 do 1980 roku - duszpasterzował ks. Jerzy Deja. Zmodernizował wnętrze świątyni oraz dostosował je do wyborów soborowych. Od 1980 roku proboszczem parafii jest ks. Kazimierz Kelpin. W tym czasie podjęto kontynuację rozpoczętych prac w kościele, między innymi malowanie kościoła przez p. mgra Henryka Delińskiego z Gdańska. Wykonał on polichromię całego kościoła. Wyłożono także marmurem posadzkę całego kościoła.. Witraże okienne wykonał p. Leon Jędrzejewski z Torunia. W latach 1992 - 1994 zmieniono pokrycie dachu kościoła - eternit zastąpiono blachą miedzianą. W latach 1993 - 1996 wybudowano nowy dom parafialny. W 2005 roku został wybudowany dom pogrzebowy przy kościele na starym cmentarzu. Od 2001 roku, po nowym podziale dekanatów Diecezji Toruńskiej, Mroczno należy do dekanatu Rybno.

Położenie:

 województwo: warmińsko-mazurskie

 gmina: Grodziczno, Kurzętnik

 

Adres:

 Mroczno, 13-308 Mroczno

 

Telefon: 56 474 11 19

E-mail: mroczno@diecezja.torun.pl

 

Wioski:

Mroczno,

Mroczenko (4 km),

Mroczno Wybudowanie (1-3 km),

Sugajenko (4 km),

Trzcin (4 km)

 

Liczba mieszkańców: 1 980

Liczba parafian: 1 974

 

Proboszcz:

ks. kanonik Kaziemierz Kelpin,

ur. 18.01.1939 Bobowo,

prezb. 2.06.1963 Pelplin, ust. 20.12.1990

e-mail: kskk@wp.pl

 

Odpusty:

Najświętszego Serca Pana Jezusa – niedziela po piątku po oktawie Bożego Ciała.

 

Cmentarze:

Mroczno

- parafialny, rzymskokatolicki, 1920r., czynny,

- przykościelny , rzymskokatolicki, z drugiej połowy XIX w., czynny,

- miejsce pamięci narodowej, 1960 r., nieczynne.

 

W obrębie parafii znajdują się:

Zespół Szkół w Mrocznie

created by Grzegorz Karbowski PassoART ©  wszystkie prawa zastrzeżone